Jeneratör Marş Almıyor: Nedenleri, Kontrolleri ve Çözüm Yolları

Jeneratörün elektrik kesintisi sırasında marş almaması, özellikle jeneratörün acil durum güç kaynağı olarak kullanıldığı işletmelerde ciddi bir problem oluşturabilir.

Marş butonuna basıldığında motorun hiç dönmemesi, marş motorunun yavaş dönmesi veya motorun dönmesine rağmen çalışmaması birbirinden farklı arızalara işaret edebilir.

Jeneratör marş almıyor şikayetinde akü, marş motoru, marş rölesi, kontrol paneli, yakıt sistemi ve motor koruma devrelerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Jeneratör Neden Marş Almaz?

Jeneratörlerde “marş almıyor” ifadesi iki farklı durumu tarif edebilir. İlk olarak motorun hiç dönmediği mi, yoksa marş motorunun motoru döndürmesine rağmen jeneratörün çalışmadığı mı belirlenmelidir.

Bu ayrımın doğru yapılması arızanın gereksiz parça değişimi yapılmadan daha hızlı tespit edilmesini sağlar.

1. Akü Zayıf veya Bitmiş Olabilir

Jeneratörlerin marş problemlerinde en sık karşılaşılan nedenlerden biri akünün yeterli marş akımını sağlayamamasıdır.

Akü voltajının normal görünmesi akünün mutlaka sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Akü boşta normal voltaj gösterebilir ancak marş sırasında voltaj ciddi şekilde düşebilir.

Akü problemi bulunan jeneratörlerde aşağıdaki belirtiler görülebilir:

• Marş motorunun yavaş dönmesi
• Marş sırasında kontrol panelinin kapanması
• Marş rölesinden yalnızca tık sesi gelmesi
• Motorun birkaç tur döndükten sonra durması
• Akünün kısa sürede tekrar boşalması

2. Akü Kutup Başları ve Kablo Bağlantıları

Akü sağlam olduğu halde jeneratör marş almıyorsa akü kutup başları, şase bağlantısı ve marş motoruna giden güç kabloları kontrol edilmelidir.

Gevşek, oksitlenmiş veya ısınarak zarar görmüş bağlantılar yüksek marş akımının marş motoruna ulaşmasını engelleyebilir.

Özellikle uzun süre çalıştırılmayan jeneratörlerde akü kutup başlarında oksitlenme veya bağlantı noktalarında temas problemi meydana gelebilir.

3. Marş Motoru Arızası

Akü ve güç bağlantıları sağlıklı olduğu halde motor dönmüyorsa marş motorunun kontrol edilmesi gerekir.

Marş motorlarında kullanım süresine ve çalışma şartlarına bağlı olarak farklı arızalar meydana gelebilir.

• Marş motoru kömürlerinin aşınması
• Marş otomatiğinin arızalanması
• Sargılarda elektriksel problem oluşması
• Dişli mekanizmasının sıkışması veya aşınması
• Rulman ve yataklarda mekanik problem oluşması

Özellikle uzun yıllardır kullanılan jeneratörlerde marş motorunun bakım veya revizyon ihtiyacı oluşabilir.

4. Marş Rölesi veya Solenoid Arızası

Kontrol paneli marş komutunu verdiği halde marş motoruna elektrik ulaşmıyorsa marş rölesi, marş otomatiği veya solenoid kontrol edilmelidir.

Röle kontaklarında meydana gelen yanma veya oksitlenme nedeniyle kontrol kartından marş komutu çıkmasına rağmen marş motoru devreye girmeyebilir.

5. Kontrol Paneli ve Otomatik Çalışma Sistemi

Modern jeneratörlerde motorun çalıştırılması kontrol paneli tarafından yönetilir. Kontrol panelinde bulunan bazı aktif alarmlar motorun marş yapmasını engelleyebilir.

Kontrol edilmesi gereken temel noktalar şunlardır:

• Kontrol panelinin AUTO veya MANUAL çalışma modu
• Aktif alarm ve arıza kayıtları
• Marş çıkış rölesi
• Kontrol sigortaları
• DC kontrol beslemesi
• Kontrol kartı bağlantıları
• Şebeke algılama sinyali

Jeneratör manuel olarak çalışıyor ancak şebeke kesildiğinde otomatik olarak devreye girmiyorsa transfer sistemi ve otomatik çalışma komutu ayrıca incelenmelidir.

6. Motor Dönüyor Fakat Çalışmıyorsa

Marş motoru dizel motoru normal şekilde döndürüyor ancak motor çalışmıyorsa problem çoğu zaman marş sisteminden değil, yakıt veya motor kontrol sisteminden kaynaklanır.

Bu durumda aşağıdaki noktalar kontrol edilmelidir:

• Depoda yeterli yakıt bulunup bulunmadığı
• Yakıt vanalarının açık olup olmadığı
• Yakıt filtresinin tıkalı olup olmadığı
• Yakıt hattında hava bulunup bulunmadığı
• Yakıt kesme valfinin çalışıp çalışmadığı
• Enjeksiyon sisteminin durumu

7. Acil Stop ve Emniyet Devreleri

Basit görünmesine rağmen jeneratörün çalışmamasına neden olan durumlardan biri acil stop butonunun aktif kalmasıdır.

Bazı jeneratörlerde acil stop aktif olduğunda motor hiç marş yapmaz. Bazı sistemlerde ise yakıt valfi veya motor ECU çalışması engellenir.

Bu nedenle arıza kontrolüne başlamadan önce acil stop devresi ve kontrol panelindeki alarm kayıtları kontrol edilmelidir.

8. Sensör ve Koruma Arızaları

Jeneratör motorlarında ciddi mekanik hasarları önlemek amacıyla çeşitli sensör ve koruma sistemleri bulunur.

Bu sistemlerde meydana gelen bazı arızalar kontrol panelinin motoru çalıştırmasını engelleyebilir.

9. Soğuk Havalarda Jeneratörün Marş Almaması

Düşük hava sıcaklıkları özellikle dizel jeneratörlerin ilk çalışmasını zorlaştırabilir.

Soğuk havalarda akünün marş kapasitesi azalırken motor yağı daha yoğun hale gelir ve motorun çevrilmesi zorlaşır.

Motor modeline bağlı olarak kızdırma bujileri, emme havası ısıtıcısı veya blok suyu ısıtıcısı kullanılabilir. Bu sistemlerin çalışmaması özellikle kış aylarında uzun marş sürelerine neden olabilir.

Jeneratör Marş Almıyorsa Hızlı Kontrol Listesi

Jeneratör Marş Arızaları Nasıl Önlenebilir?

Jeneratörlerin önemli bir bölümü uzun süre bekler ve yalnızca elektrik kesintisi sırasında çalışması beklenir.

Bu nedenle jeneratörün yalnızca arıza meydana geldiğinde kontrol edilmesi yerine düzenli olarak test edilmesi gerekir.

1. Akü ve akü şarj sistemi kontrol edilmelidir.
2. Jeneratör düzenli olarak test çalışmasına alınmalıdır.
3. Yakıt sistemi ve yakıt seviyesi kontrol edilmelidir.
4. Kontrol panelindeki alarm geçmişi incelenmelidir.
5. Marş sistemi test edilmelidir.
6. Yağ ve soğutma suyu seviyeleri kontrol edilmelidir.
7. Otomatik çalışma ve şebeke kesinti testi gerçekleştirilmelidir.

Düzenli bakımın amacı jeneratörün yalnızca çalışıyor olduğunu görmek değil, elektrik kesildiği anda güvenilir şekilde devreye gireceğinden emin olmaktır.

Jeneratör Marş Arızaları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Jeneratör marşa basınca neden hiç dönmez?

Akünün boş olması, akü bağlantılarındaki problem, marş rölesi, solenoid, marş motoru veya kontrol devresindeki bir arıza motorun hiç dönmemesine neden olabilir.

Jeneratör marş yapıyor ama neden çalışmıyor?

Motor normal şekilde dönmesine rağmen çalışmıyorsa yakıt beslemesi, yakıt hattında hava, yakıt kesme valfi, sensörler veya motor kontrol sistemi kontrol edilmelidir.

Akü voltajı normal olduğu halde jeneratör neden marş almaz?

Akü boşta normal voltaj gösterebilir ancak marş sırasında gerekli akımı sağlayamayabilir. Bu nedenle yalnızca boşta voltaj ölçümü yerine marş sırasındaki voltaj düşümü de değerlendirilmelidir.

Jeneratörü uzun süre marşa basmak zararlı mı?

Uzun süre ve arka arkaya marş yapılması akünün boşalmasına ve marş motorunun aşırı ısınmasına neden olabilir. Jeneratör birkaç denemede çalışmıyorsa arızanın nedeni tespit edilmelidir.

Jeneratör şebeke kesildiğinde neden otomatik çalışmaz?

Kontrol panelinin AUTO konumunda olmaması, şebeke algılama problemi, transfer sistemi arızası, aktif alarm veya marş devresi problemi jeneratörün otomatik olarak çalışmasını engelleyebilir.