Jeneratör Neden Hararet Yapar? Sebepleri, Belirtileri ve Çözüm Yolları

Jeneratör motorunun çalışma sıcaklığının normal değerlerin üzerine çıkması, özellikle yük altında çalışan dizel jeneratörlerde ciddi sonuçlara yol açabilecek bir arızadır. Kontrol sistemi yüksek motor sıcaklığını algıladığında jeneratörü korumak amacıyla stop ettirebilir. Koruma gerçekleşmez veya jeneratör çalıştırılmaya devam edilirse motor üzerinde daha büyük hasarlar meydana gelebilir.

Jeneratör hararet problemi yalnızca radyatördeki suyun veya antifrizin eksilmesinden kaynaklanmaz. Kirli radyatör petekleri, arızalı termostat, devirdaim pompası, fan sistemi, gevşek kayışlar, yetersiz jeneratör odası havalandırması ve aşırı yük gibi birçok farklı neden motor sıcaklığının yükselmesine yol açabilir.

Bu nedenle hararet arızasında yalnızca soğutma sıvısı ekleyerek jeneratörü tekrar çalıştırmak yerine motorun neden ısındığının belirlenmesi gerekir. Özellikle tekrarlayan hararet problemleri soğutma sisteminin tamamının kontrol edilmesini gerektirir.

Jeneratör Hararet Yapması Ne Demektir?

Dizel motor çalışırken yanma sonucunda önemli miktarda ısı oluşur. Motor soğutma sistemi bu ısıyı motor bloğundan alarak radyatöre taşır ve radyatör üzerinden dış ortama aktarır.

Soğutma sisteminin herhangi bir bölümünde problem oluştuğunda motor ürettiği ısıyı yeterince uzaklaştıramaz. Bunun sonucunda soğutma sıvısı ve motor sıcaklığı yükselmeye başlar.

Jeneratör kontrol cihazı sıcaklık müşüründen aldığı değerin belirlenen koruma seviyesini aşması durumunda yüksek motor sıcaklığı alarmı oluşturabilir ve motoru stop ettirebilir.

1. Soğutma Sıvısı veya Antifriz Eksikliği

Hararet probleminde ilk kontrol edilmesi gereken noktalardan biri soğutma sıvısı seviyesidir. Sistemde yeterli miktarda sıvı bulunmadığında motor içerisindeki ısının radyatöre taşınması zorlaşır.

Soğutma sıvısının azalmasına radyatör, hortum, kelepçe, devirdaim pompası veya motor üzerindeki farklı noktalarda meydana gelen kaçaklar neden olabilir.

Sisteme yalnızca eksilen sıvıyı eklemek kalıcı çözüm değildir. Seviye tekrar düşüyorsa soğutma sıvısının nereden kaybolduğu belirlenmelidir.

Ayrıca uygun antifriz kullanımı yalnızca donmaya karşı koruma sağlamaz; doğru ürün ve karışım oranı soğutma sisteminin korozyona karşı korunmasına da yardımcı olur.

2. Radyatör Kirli veya Tıkalı Olabilir

Jeneratör radyatörü motor tarafından üretilen ısının dış ortama aktarılmasında kritik görev üstlenir. Radyatör peteklerinin dış yüzeyinin toz, yağ veya farklı kirleticilerle kapanması hava geçişini azaltabilir.

Özellikle şantiye, fabrika ve yoğun toz bulunan ortamlarda çalışan jeneratörlerde radyatör yüzeyinin temizliği daha sık kontrol edilmelidir.

Radyatörün iç kanallarında meydana gelen kireçlenme, pas veya tortu da soğutma sıvısının dolaşımını ve ısı transferini olumsuz etkileyebilir.

3. Termostat Arızası

Termostat motorun çalışma sıcaklığının düzenlenmesinde görev alan mekanik bir parçadır. Motor soğukken soğutma sıvısının dolaşımını kontrol eder ve motor belirli sıcaklığa ulaştığında radyatör devresinin uygun şekilde kullanılmasını sağlar.

Termostatın kapalı konumda sıkışması durumunda sıcak soğutma sıvısı radyatöre yeterli şekilde ulaşamayabilir. Bunun sonucunda motor sıcaklığı hızlı şekilde yükselebilir.

Termostat arızası şüphesinde parçanın üretici teknik değerlerine göre kontrol edilmesi gerekir. Termostatı sistemden tamamen çıkarmak her motor için doğru veya kalıcı bir çözüm değildir.

4. Devirdaim Pompası Arızası

Devirdaim pompası soğutma sıvısının motor ve radyatör arasında dolaşmasını sağlar. Pompanın mekanik olarak arızalanması veya yeterli dolaşımı sağlayamaması durumunda motor içerisindeki sıcaklık yükselir.

Devirdaim pompasında rulman problemi, sızdırmazlık arızası veya pompa kanatlarında hasar oluşabilir. Bazı arızalarda pompa çevresinde soğutma sıvısı kaçağı da görülebilir.

Pompa değişimi yapılmadan önce kayış sistemi ve soğutma devresinin diğer bileşenleri de kontrol edilmelidir.

5. Fan veya Kayış Problemleri

Radyatör üzerinden yeterli hava geçirilebilmesi için fan sisteminin sağlıklı çalışması gerekir. Fan kayışının gevşek olması, kopması veya fan sisteminde mekanik problem bulunması radyatör hava akışını ciddi şekilde azaltabilir.

Kayışlarda çatlak, aşınma veya gevşeklik olup olmadığı periyodik bakım sırasında kontrol edilmelidir. Kayış gerginliği motor üreticisinin belirlediği değerlere uygun olmalıdır.

Fanın dönüş yönü ve hava akışının doğru yönde olması da özellikle daha önce tadilat veya radyatör değişimi yapılmış jeneratörlerde kontrol edilmesi gereken noktalardandır.

6. Jeneratör Odasında Yetersiz Havalandırma

Jeneratör motoru ve alternatör çalışma sırasında önemli miktarda ısı üretir. Kapalı bir jeneratör odasında radyatörün attığı sıcak hava dışarıya doğru şekilde tahliye edilemiyorsa oda sıcaklığı hızla yükselir.

En kritik problemlerden biri radyatörden çıkan sıcak havanın tekrar jeneratör odasına dönmesidir. Bu durumda jeneratör giderek daha sıcak havayı radyatörden geçirir ve soğutma performansı düşer.

Hava giriş açıklıkları, radyatör hava atış kanalı ve dış panjurlar jeneratörün ihtiyaç duyduğu hava debisini karşılayacak şekilde tasarlanmalıdır.

Bu konu özellikle Jeneratör Devreye Alma Süreci ve İlk Çalıştırma Kontrolleri sırasında kontrol edilmesi gereken temel kurulum noktalarından biridir.

7. Jeneratörün Aşırı Yüklenmesi

Jeneratör kapasitesinin üzerinde veya sınırına çok yakın şekilde uzun süre çalıştırıldığında dizel motor daha yüksek güç üretmek zorunda kalır. Bu durum motorun oluşturduğu ısı miktarını artırır.

Soğutma sistemi sağlıklı olsa bile sürekli aşırı yük altında çalışan jeneratörlerde sıcaklık problemi meydana gelebilir. Bu nedenle hararet arızası araştırılırken jeneratörün gerçek yük değerleri de ölçülmelidir.

Jeneratörünüzün mevcut tesis yüküne uygun olup olmadığını değerlendirmek için Güç İhtiyaç Analizi aracımızı kullanabilirsiniz.

Güç hesabının nasıl yapılacağını öğrenmek için Doğru Jeneratör Gücü Nasıl Hesaplanır? rehberimizi de inceleyebilirsiniz.

8. Sıcaklık Sensörü veya Gösterge Hatalı Olabilir

Kontrol panelinde yüksek sıcaklık görülmesi her zaman motorun gerçekten hararet yaptığı anlamına gelmeyebilir. Sıcaklık müşürü, kablolama veya kontrol cihazındaki ölçüm devresinde meydana gelen problem yanlış sıcaklık değeri oluşturabilir.

Ancak yüksek sıcaklık alarmının sensör arızası olduğu doğrulanmadan koruma devre dışı bırakılmamalıdır. Öncelikle motorun gerçek çalışma sıcaklığı uygun yöntemlerle kontrol edilmelidir.

Sensör değeri ile gerçek sıcaklık arasında belirgin fark bulunuyorsa müşür, kablolama ve kontrol panelinin sensör ayarları incelenmelidir.

Jeneratör Hararet Yaptığında Ne Yapılmalı?

Yüksek motor sıcaklığı alarmı oluştuğunda jeneratörün tekrar çalıştırılması konusunda dikkatli olunmalıdır. Öncelikle jeneratörün soğuması beklenmeli ve soğutma sisteminin genel durumu kontrol edilmelidir.

1. Kontrol panelindeki alarm ve sıcaklık değerini kaydedin.
2. Jeneratörün soğumasını bekleyin.
3. Soğutma sıvısı seviyesini güvenli koşullarda kontrol edin.
4. Radyatör çevresinde kaçak olup olmadığını inceleyin.
5. Fan ve kayışların durumunu kontrol edin.
6. Radyatör hava giriş ve çıkışlarının kapalı olmadığından emin olun.
7. Jeneratörün yük durumunu kontrol edin.
8. Problem tekrarlanıyorsa teknik arıza tespiti yaptırın.

Jeneratör Hararet Problemi Nasıl Önlenir?

Soğutma sistemi arızalarının önemli bir bölümü düzenli bakım ve kontrol sayesinde erken aşamada fark edilebilir.

• Soğutma sıvısı seviyesini düzenli kontrol edin.
• Uygun özellikte antifriz kullanın.
• Radyatör peteklerini temiz tutun.
• Fan ve kayış sistemini kontrol edin.
• Hortum ve kelepçelerde kaçak olup olmadığını inceleyin.
• Jeneratör odasının hava girişlerini kapatmayın.
• Radyatör sıcak havasının odaya geri dönmesini engelleyin.
• Jeneratörü kapasitesinin üzerinde çalıştırmayın.
• Periyodik bakım ve yük testlerini aksatmayın.

Jeneratörün soğutma sistemiyle birlikte motor, akü, yakıt ve elektrik sistemlerinin düzenli kontrol edilmesi için jeneratör periyodik kontrol hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Daha kapsamlı bakım ihtiyacında ise jeneratör genel bakım hizmetimiz üzerinden bilgi alabilirsiniz.